УДК 001.81

Филология

Тіл білімі

Ахметжанова Гульмира Амангалиевна

Әлеуметтік ғылымдарың магистрі,

«Қазақ және шет тілдер»

кафедрасының аға оқытушысы

Алматы қ.

Казахстан

АҚПАРАТТЫҚ КОМУНИКАТИВТІК ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ҚҰРАЛДАРДЫҢ ӘРТҮРЛІЛІГІ ЖӘНЕ ШЕТ ТІЛІ САБАҚТАРЫНДА ҚОЛДАНУ МҮМКІНДІКТЕРІ

Соңғы 20-30 жылда шет тілінің рөлі өте жақсы деңгейде өсіп отыр. Шет тілін меңгеру жастарға көп мүмкіндіктердің есігін ашады, нақтырық айтсақ ғаламтор желісінің ғаламдық ресурстарын пайдалану мүмкіндігін, әлемдік мәдәниетпен олардың дәстүрлерін біліуге, сонымен қатар АҚТ мен оқытудың мультимедиалық құралдарын қолданудың зор мүмкіндіктерін береді. Ғылыми зертеудің өзектілігін АҚТ құралдарын қолданумен шет тілін оқытудың өзектілігін қарастырады. АҚТ құралдарын қолдану оқу материалын таңдау үшін, өзге тілдегі оқу ақпаратын бір біріне жіберу, шет тілін оқытуды жетілдіреді. Замануи қоғамдағы олардың рөлімен шет тілін меңгеруге оқушылардың назарын аудару мақсатында АҚТ құралдары қолданылуда. Осы зертеушілер өзге тілді ақпараттың өзара байланысын дағдылары мен машықтарын, білімін бақылау мақсатында. АҚТ құралдарының мүмкіндіктерін анықтайды [2].

Компьютерлік оқыту бағдарламалары қызметінің әр түрлі түрлерін қолданғандықтан дәстүрлі әдістен асып түседі. Сонымен бірге, олар тіл құбылыстарын сезінеді, лингвистикалық қабілетті қалыптастырады, комуникативтік жағдайлардың үлгісін жасайды, тіл мен сөз қызметін автоматтандыруға дейін жеткізеді. Бұл бағдарлама жеке түрде оқытуға негізделген – әр оқушы өзінің шет тілін меңгеру деңгейін таңдай алады (A1, B 2 және т.б.) оқушының өздік жұмысына негізделеді. Шет тілін меңгерудің жаңа ақпараттық комуникативтік технологиясын еңгізу шет тілін оқытуда кеңінен таралған. Сондықтан бұл технология XXI ғасыр технологиясыны жатады [4].

Дегенмен, XXI ғасырдың басы мен XX ғасырдың аяғындағы кезеңде шет тілін оқытуда. АҚТ қолданудың идеясын дамытудың тарихи-педагогикалық талдауымен олардың әртүрліліне арналған жұмыстар қазіргі уақытта ғылыми әдебиеттерді саралау барысында көрсетіп отыр. Біз өз зерттеуімізде XXI ғасырдың басы мен XX ғасырдың аяғы кезеңіндегі шет тілін меңгертудегі оқу, жазу, тыңдалымды үйретудегі АҚТ қолданудың тәсілдерін анықтадық және сабақта қолданылатын әр түрлі құралдарды, АҚТ технологияны қолданудың кезеңдеріне назар аудардық. “Ақпараттық – комуникативтік технология” терминдерінің көптеген түсіндірмелері бар. Педагогикалық қолданыс сөздігіне сәйкес (п.ғ.д. Л.М.Лузинаның ред.) Ақпараттық – комуникативтік технология” (АҚТ) бұл. Жаңа сападағы ақпаратты алу үшін. Ақпараттық мәліметтердің әдісін қайта жасаужәне құралдар жиынтығы: [2].

Ақпараттық – комуникативтік технология қызмет көрсетумен қатар, ақпаратты тарату мен бөлісу қызметін ұсынады [3].

Білім берудің бұл кезеңінде оқушылар өздік жұмысына үйренеді, ал сабақ үстіндегі оқытушылар сөйлеу аудиовизуалдық құралдар мен интерактивті компьютерлік бағдарламалардың көмегімен жүзеге асады.

Ақпараттық технологияны еңгізе оқыту үдірісінің барысы молаяды деп саналады. Информатика пәнін оқытуда АҚТ құралдары оқу құралы ғана емес басқа пәндерді оқытудың нысаны болып табылады.

Шет тілін оқытуда АҚТ құралдарын жиі қолданатындарға жататындар: - мультимедиалық проектор мен компьютердің көмегімен көруге болатын оқу құралдары мен электронды оқулықтар.

Ø Ғаламтордың білім ресурстары;

Ø Аудиотехника;

Ø Бейнетехника;

Ø Тест бағдарламалары;

Ø Тренажерлар;

Ø Электронды энциклопедиалар, анықтамалар мен сөздіктер;

Ø Ғылыми зерттеу жұмыстары, мақалалар, жобалар;

Ø Илюстрацияланған DVD және CD дискілері;

Білім жүйесінде қолданылатын АҚТ құралдарын екі түрге бөлуге болады: бағдарламалық (тренажерлық, электронды оқулық, ақпараттық сайттар, тестер орталығы, ғаламторлық іздеу жүйесі және т.б.)

Ø Ақпараттық принтер, компьютер, фотоапарат, видеокамера, сканер, аудиомагнитафон, видеомагнитафон, және т.б.) [4].

АҚТ құралдарын жүктеу білім қызметіндегі ақпараттық технологияны қолдануды қарастырудың мүмкіндіктерін береді:

ü (“youtube”,”Google.ru”, ”Yandex.ru”, ”Mail.ru”, ”Rambler.ru” және т.б.)

Әртүрлі іздеу жүйелері: “Safari”, “Googlehrom”, “Аmigo”,“Internet Explorer“, “Opera“ сияқты браузерлерді қолдану Ғаламтордың ғаламдық желісін пайдалана отырып қажетті әдебиетті табу іздеу үшін;

ü «Microsoft Office»: - «MicrosoftWord» мәтіндерді өзгертуге, графикалық рәсімдерді қолдануға; «MicrosoftExcel» мәліметерді көзбен шалу, есептерді шығаруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар web беттегі және кестеден тізіммен жұмыс істеуге; «MicrosoftPowerPoint» көмегімен слайд, презентация жасау арқылы жұмыс істеуге болады. «MicrosoftOfficePublisher» буклет құрауға арналған.

ü Мәтіндерді тез аударып («AbbyLingvo7.0») электрондық сөздікпен («PROMTXT»); аудармашы бағдармаларды көмегімен мәтінді тез аударуға арналған. Ақпаратты жинақтау мен сақтауға (DVD-дискілері, CD- дискілері, Flash- дискілері);

ü Сөйлеу үшін (ғаламтор, электронды пошта, “Facebook”, “Flickr”, “Vimeo”, “vk”, “Twitter”, «Skype», әлеуметтік желілер және т.б.)

ü Графикалаларды өңдеу мен дыбысты шығару «MicrosoftMediaPlayer», «WinAmp», «WinDVD», бағдарламалары «ACDSee», «PhotoShop», суреттерді көрсету бағдарламалары «CorelDraw», бағдарламалары кескіндеп жасауға арналған бағдарламалар «Visio» бағдарламалары және т.б.)

ü АҚТ-ның жоғарыда айтылғандай құралдардың шет тілі сабақтарында өздік жұмысын ұйымдастыру үшін көптеген артықшылықтары бар. Аталмаған бағдармалар жекеленген тақырыптарға ғана арналмаған алынған білімді тексеріп алуғада болады. Компьютер кез келген тапсырманы қайталап сұраған сұрағына ерінбей жауап беріп тұратын шыдамды педагог болып табылады.

Әдебиеттер тізімі:

1. Нелунова Е.Д. Информационные и коммуникационные технологии в обучении иностранному языку. 2006.

2. Петрова Л.П. Использование компьютеров на уроках иностранного языка -потребность времени. 2005

3. Самылина Т. И. , Фомина Н. А. Обучение дошкольников иностранному языку с помощью компьютера. 2003.

4. Телицина Т. Н. использование компьютерных программ на уроках английского языка. 2002.