Бимузаева.З.Е ,  Есенгелді.Е,  Бек.Н

М.Х.Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университеті

АЛЮМОХРОМЦИРКОНИЙЛІ ЖӘНЕ ТЕМІРХРОМЦИРКОНИЙЛІ  КОМПЛЕКСТЕРДІҢ  ТЕРМОДИНАМИКАЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІН ЕСЕПТЕУ.

 

        Псевдоүштік фазалық диограмма арқылы есептелініп түзілуі тұрақты алюмхромцирконийлі және темірхромцирконийлі гетерополиядролы комплексті қосылыстардың теориялық түрде түзілуінің негізгі дәлелі осы комплексті қосылыстардың  Гиббс энергиясымен жылулық түзілуі болып табылады.

       Белгілі инкрименттерін пайдаланып термодинамикалық өлшемдерін көрсеткіштерін шартты түрде есептеу әдісін бірнеше автор ұсынған  /1-3/.

       Кристалл тұздардың  Гиббс энергиясы мен стандартты жылу түзілуі төмендегі формуламен  /3/ есептелінеді:

 

 ∆fG0298Mem(XαOβ)n kp=m∆G0298Men+(еріт, H2O,cn.c)*K+n∆G1298(XαOβ)m-    (1);

 ∆fH0298Mem(XαOβ)n kp=m∆H0298Men+(еріт, H2O,cn.c)*K+n∆H1298(XαOβ)m-     (2);

 

Мұндағы: Me- металл;

                   X- тұз түзетін элемент;

                   O- оттегі;

                  n,m- анион мен катон зарядтары;

                  α,β- оттегі тұз түзетін элементтің саны;

                 ∆G0298Men+(p-p, H2O,cn.c)- сулы ерітіндідегі Гиббс энергиясын түзетін металл;

                 ∆H0298Men+(еріт, H2O,cn.c)-   сулы ерітіндідегі металл ионының стандартты түзілу энргиясы;

                  K- порпорционалдық коэффициенті;

                 ∆G1298(XαOβ)m- - Гиббс энергия анионының инкременті;

                 ∆H1298(XαOβ)m- - анионның энтальпиялық инкременті;

 

       Алюмохромцирконийлі және темірхромцирконийлі комплекстердің Тиббс энергиясы мен жылу түзілу стандартын есептеу үшін, инкременттер мен пропорционал коэффиценттерінің  кестелік мәнін , мына әдебиеттерден  /1-5/ алдық.

       Синтездеп алынған гетерополиядролы комплексті  қосылыстардың есептеу нәтижесінде  алынған термодинамикалық  қасиеттерінің  мәндері кестеде корсетілген.

 

   

 

Кесте

   Алюмохромцирконийлі және темірхромцирконийлі комплекстердің термодинамикалық өлшемдері.

 

1.

Al2(SO4)3*2Cr2(SO4)3*2Zr(SO4)2*46H2O

-23742.89

-11972.0

2.

Al2(SO4)3*Cr2(SO4)3*Zr(SO4)2*24H2O

-14289.94

-16519.92

3.

1.5Fe2(SO4)3*Cr2(SO4)3*2.5Zr(SO4)2*17H2O

-15774.64

-18521.09

4.

1.5Fe2(SO4)3*Cr2(SO4)3*1.5Zr(SO4)2*18.5H2O

-14118.48

-15410.2

5.

2Fe2(SO4)3*1.5Cr2(SO4)3*Zr(SO4)2*42.5H2O

-21759.27

-25493.94

 

 

       Алюмохромцирконийлі және темірхромцирконийлі қосылыстардың есептеу нәтижесінде алынған Тиббс энергиясы мен энтальпиясы теріс менді және нөлден сәл ғана төмен.

       Бұл гетерополиядролы комплекстердің алюминий, хром, темір және цирконии сульфаттары негізінде түзілгендігінің дәлелі.

 

 

     Пайдаланған  әдебиеттер

1.     Кумон В.Н. Проблема согласования методов оценки термодинамических характеристик. Прямая и обратная задача химической термодинамики. Новосибирск: Наука.-1987.С.-108-123.

2.     Касенов Б.К., Абшиев Д.И., Бухарицин В.О. Об энтальпийных инкрементах анионов кристаллических оксосолей щелочных металлов. // Вестник АН КазССР.-1986.-№3.-С.33-39.

3.     Касенов Б.К. Расчет стандартной энергии Гиббса кристаллических солей цветных металлов. // Комплексное использование минерального сырья.-1989.-№10.-С.88.

4.     Касенов Б.К. Алдабергенов М.К, Пашинкин А.С. Термодинамические методы в химии и металлургии.-Алматы: Рауан, Демеу.-1994.-256с.

5.     Трошина М.А. Синтез и исследование  трехкомпонентных титансодержащих комплексных соединений, и изучение их дубящих свойств: Дис.канд.тех.наук.-Тараз.-2001.-138с.