Сламкулова М. Б. Доумчариева Ж.Е.

Таразский гогсударственный университет, Казахстан

Delphi-дің   мультимедиалық мүмкіндіктерін пайдаланып программа құру

Қазіргі кезде жаңа информациялық технологияның жетістіктері, идеялары қолданбайтын саланы айту қиын. Ғылымның әр саласының есептері программалау тілдерінің көмегімен шешіліп, күрделі құбылыстарды зерттеу мен болжау мүмкіндіктері жаңа деңгейге көтерілді. Программалау технологияларының негізгі бағыттарының бірі – объекті бағытталған программалау тілі. Delphi интегралды ортасы объекті программалау принципіне негізделген. Бұл ортада күрделі қосымшалар, анықтамалық және тестілеу жүйелерін, электрондық оқулықтар, мәліметтер қорын құруға болады.

Программа  құруға ыңғайлы  тамаша ортаның бірі – Delphi  ортасы таңдап алынды. Оны  оқып  үйрену , түсіну және  логикалыңқ  ойлауға  өте  қарапайым , әрі жеңіл. Delphi  программалаудың структуралық тәртібін  және программалаудың  басқа  тілдерге  қарағанда  жалпы  жақсы дамыған. Оның  қызықты  рекурсивті мүмкіндіктері, сонымен  қатар  қызықты есептер  шығару  мүмкіндіктері  бар.

Әлемдегі милиондаған программистер Delphi-де жұмыс жасайды және олардың көбісі Delphi-де мәліметтерді өңдеуге және сақтауға араналған программалар құрады. Күнбе-күн коммерциялық және жеке мәліметтерді санамағанда ( адам аттары, мекен-жайлар, есепшоттар) визуальды интерфейс көмегімен жұмыс істеу керек болатын көптеген ақпараттар бар: дыбыс файлдары, видео көріністер, WEB – парақшалары және т.б. бар.

Қазіргі замндағы  көптеген Windows ортасында  жұмыс істейтін программалар мультимедиялық болып табылады.Осындай программалар видеороликтер мен мультипликацияларды, музыка қосуды,қолданылатын амалдарды, дыбыстық эффектілерді көрсетуге мүмкіндік  береді. Мультимедиалық программаларға нақты мысал ретінде ойындар  мен оқылатын программалар жатады.

Delphi-ортасында мультимедиялық программалар  жасау үшін екі компоненттің  қызыметін пайдалануға болады.Олар  мультимедиялық программамен жұмыс  істеуге мүмкіндік береді:     

· Animate — Жәй анимацияны шығаруға мүмкіндік береді (қолданушы файлды көшіру уақытында көрген кезде)

· MediaPlayer —Аса қиын есептерді шығаруға мүмкіндік береді.Мысалы: видеороликтерді, дыбысты, дыбысы бар анимацияны шығаруға және т.б.

Программа жасау әдісі

 Ағылшын тілі — халықаралық тіл. Ағылшын тілі – бұл халықаралық саясат, сауда, туризм және Ғаламтор тілі. Бұл дүниежүзілік қарым қатынас тілі. Бүгінгі таңда ғаламшардың миллиардтаған тұрғындары ағылшын тілінде сөйлейді. Әлемдегі ең көп тараған, әрі қытай тілінен кейінгі халық саны бойынша ең көп пайдаланатын тіл.

Ағылшын тілін білу өте маңызды. Қазіргі таңда ағылшын – қазақша сөздік программасы жоқ, бар болғанын өзінде дұрыс емес, мағынасыз аударады. Сондықтан да Қазақстандықтар орысша программаны қолданады, мысалы Сократ программасы. Сол себепті Delphi программалау ортасында кішкентай балаларға арналған ағылшын тілінің бастамасын үйрететін программа құрдык. Бұл программасының мақсаты бізге түсініксіз ағылшын сөздерді программаға енгізіп аудару. Әзірге мен бастау ретінде сөздікке 84 сөзді енгіздім.Сөздікте берілген немесе керек сөзді енгізіп, аудармасын қарауға болады. Сөздерді қазақшаға аудару үшін ағылшын сөзін жазып аударуға болады.

Delphi–діңартықшылықтары

· қосымшаны өндеу жылдамдығы;

· Жасалған қосымшаның  өнімділігінің   жоғарылығы;

· жасалған қосымшаның  компьютер ресурстарына төмен қажеттіліктерін талап етуі;

· Delphi ортасына жаңа компоненттер мен құрылғыларды қосу арқылы қосымшаның жұмысын арттыру;

· Delphi-дің жеке құралдарымен жаңа компонент пен инструмент құрудың мүмкіншілігі;

procedure TForm5.FormActivate(Sender: TObject);

begin

mediaplayer1.Open;

//mediaplayer1.Play;

mediaplayer2.Open;

//mediaplayer2.Play;

mediaplayer3.Open;

mediaplayer4.Open;

mediaplayer5.Open;

mediaplayer6.Open;

mediaplayer7.Open;

end;

Балаларды ағылшын әріптерімен таныстыратын терезе

MediaPlayer1.FileName:='видеоролик\ролик -1.avi';

MediaPlayer1.DisplayRect:=Rect(10,10,800,600);

MediaPlayer2.FileName:='видеоролик\ролик -2.avi';

MediaPlayer2.DisplayRect:=Rect(10,10,800,600);

Балаларды ағылшынша сандармен таныстыру

procedure TForm5.Label1Click(Sender: TObject);

begin

mediaplayer1.Stop;

mediaplayer2.Stop;

mediaplayer3.Stop;

mediaplayer4.Stop;

mediaplayer5.Stop;

mediaplayer6.Stop;

mediaplayer7.Stop;

form5.Close;

end;

Әдебиеттер тізімі

1.   Культин Н. Основы программирования в Delphi 7.0 - Санкт-Петербург, 2005.

2.   Гофман В. Delphi6/В.Гофман, А.Хомоненко. – Санкт-Петербург: БХВ – Петербург, 2001.

3.   Абдолдина Ф.Н. Delphi ортасында бағдарламалау. Әдістемелік құрал.- ШҚМУ баспасы, Өскемен, 2005.

4.   Баас Р. Delphi4. – К.: Издательская группа BHV, 1999.

5.   Дарахвелидзе П. Программирование в Delphi5. – Санкт-Петербург: БХВ-Петербург, 2001.

6.   “rambler.ru” және “google.ru” сайттары.