БАҒДАРЛАМАЛЫҚ ҚҰРАЛДАРДЫ ӨҢДЕУДЕ

«ARIS EXPRESS»БАҒДАРЛАМАСЫН ҚОЛДАНУ

Жоранова Н.Ж., Түзелбекова Н.М

 

Қазіргі уақытта адам іс-әрекетінің барлық салаларына компьютерлік технология кеңінен қолданылатын болды және оның маңыздылығы жыл өткен сайын арта түсіп отыр.

Компьютерлердің көмегімен басқарудың тиімділігі ол жылдамдылық, керекті ақппаратты қажет  кезінде таба алу, уақыт ұтылымдылығы, кәсіпорындардан немесе мекемелерден түсетін тапсырыстарды тез арада орындау, жұмысты орындаудың және деректерді жинақтаудың ыңғайлылығы, бір ғана адам бірнеше адамның жұмысын атқара алу мүмкіндігі, сонымен қатар сыртқы органдар мен жеке тұлғаларға қажеттілігі бойынша түрлі мәліметтер беру.

Техникалық жоба- бұл схемаларға, сызбаларға, есеп айырысуларға, дәлелдеулерге, санмен көрсетілген көрсеткіштер түрде көрсеткен объектке жасауға оның сипаттамасына болжам жасалады.

 Ақпараттық жүйеде жасауда қолданатын негізгі әдістерді — анықтау техникалық жобаның мақсат, және оның сметалық құндылықтарын анықтау.

Ішкі жүйелердің техникалық жобалауы бекіткен техникалық тапсырмамен сәйкестікте іске асып жатады.

  Программалық жүйедің техникалық жобасы толық суреттеледі.

Осы жобаларды іске асыру үшін «ARIS EXPRESS» бағдарламасы соңғы жылдары нарықта көптеп қолданылуда.

 ARIS-моделдері – бұл процесстердің және жүйе диаграммаларының кескіні, осы негізде талдауды, процесстерді басқаруды және тиімдеуді үйренеміз. В архитектуре ARIS архитектурасында  (Сурет. 1)  моделдердің төрт  типі, АРИС“ғимарат” үлгісі көрсетіледі: ұйымдастыру, ақпараттық, басқару және  функциональды.

                           Сурет 1 –ARIS сұлбасы

Ұйымдастыру модель –құрылымдары сәйкес және олардың өзара  байланысты,ұйымдастырушы бірлік жиынтығы.

ARIS сұлбасындағы ақпараттық модель немесе оқиғаларды және жағдайларды құрастыратын мәліметтерді көрсету болып табылады.

Фукциональдық модель фукцияның өзінің сипаттамасынан, сонымен қатар бөлек ішкі фукциялардың тізімінен және олардың негізгі фукциямен байланысынан құралады.

Басқару моделінде әртүрлі типті моделдер арасындағы өзара байланысты сипаттайды.

Мұндай өзара байланыстар интеграциясы арнаулы типті моделдер көмегімен  ешбір шығынсыз қосымша өзара байланысты  шығаруға мүмкіндік береді.

ARIS"үйшік" түрінде ARIS графикалық кескін жүйесінде  өзара байланыс және өзара келісімділік модель типтерін  көрсетеді.

 

(Сурет.2 АРИС «Үйшігі»).

Келесі тапсырмада екі бағдарламаның көмегімен BPWIN 4.1  және ARIS Express  бағдарламаларында атқарылған жұмыстарға салыстырулар жасадық.

«Пост арқылы келушінің рұқсатнамасы» функцияларына декомпозициялық диаграмма құру.

  Процесс ең алдымен, қолданушы рұқсатнамамен, бақылау талонымен және куәлік рұқсатнама тексеруші посты болып табылады. Бақылаушы құжаттардың дұрыстығын тексереді, егер олар дұрыс болған жағдайда, түбіртектегі рұқсатнаманы және бақылау талонын ашады, бақылау талонын бумада сақтайды. Қолданушы бақылау талонымен аймаққа өтуге рұқсат алады.

   Егер қолданушының құжаты дұрыс емес болса, ол посттан  ішке кіруге рұқсат берілмейді.

 «Пост арқылы келушінің рұқсатнамасы»  БЖ диаграммасы BPWIN 4.1 бағдарламасында кескінделген , 1.0- суретте бейнеленген.

Процесстердің тізбектелген диаграммасын құру , оқиғаларды басқару ARIS Express құралдарын пайдаланып жоғарғы сипатталған процесстің диаграммасын құру 1.1 суретте кескінделген.

2 суретте көрсетілген мысал туріндегі диаграмма. ARIS Express бағдарламасында «Пост арқылы келушінің рұқсатнамасы»   құрылған бизнесс-процесс диаграммасын құру.

2) Егерде оның мағынасы анықталған болса диаграммадағы  нұсқағышқа  ат беріңіз.

3) 6_тапсырма.adf. БЖ атымен диаграммасын  сақтаңыз.

 

 

1.1-сурет. Декомпозиция функциясы «Пост арқылы келушінің рұқсатнамасы», BPWIN 4.1  бағдарламасында орындалған.

2-сурет. Декомпозиция функциясы «Пост арқылы келушінің рұқсатнамасы», ARIS Express  бағдарламасында орындалған.

Программалық өнімнің ұтымдылығы, пайдалылығы жоғарыда аталған қаситеттерінің болуына байланысты болады. Өйткені бұл программа пайдаланушының көмекші құралы болып, оның қызметіне сәйкес орындайтын функционалдық міндеттерін жедел орындауға көмектесуі қажет. Ақпараттық жүйені құру автоматтандырылған жүйелерді жобалаудың стандарттық кезеңдеріне сәйкес жүргізілген.

 

 

 

Қолданылған әдебиеттер:

 

1.      Благодатских В.А и др. Стандартизация разработки программных средств. М.:Финансы и статистика, 2003.-288с

2.      Крупский А.Ю. Разработка и стандартизация программныхсредств. М.:Издательско-торговая корпорация «Дашков и К», 2009 -100 с.

      3.  Лаврищева Е.М. , Петрухин В.А. Методы и средства инженерии     

           программного обеспечения. Учебник. ЭУП. - Москва, 2006.