Judyta
Kabus[1]
INNOWACJE
W SYSTEMACH INTRALOGISTYCZNYCH
INNOVATION
IN INTRALOGISTICS SYSTEMS
Streszczenie: Globalizacja usług
i rynku towarów oraz rewolucyjne zmiany w technice komunikowania
się wymuszają zagwarantowanie sprawności fizycznych strumieni
dostaw. Optymalizacja dostaw to warunek zachowania wymaganej
ciągłości procesów gospodarczych. Sprawność
procesów logistycznych oraz wykorzystanie nowoczesnych
instrumentów sterowania tymi procesami, jak i ekonomizacja
działalności są niezbędnymi warunki zachowania pozycji
rynkowej oraz uzyskania przewagi konkurencyjnej każdej firmy.
Celem
niniejszej pracy jest próba przedstawienia znaczenia stosowania
innowacyjnych technologii w strategiach intralogistycznych.
Słowa kluczowe: strategie
logistyczne, intralogistyka, innowacyjne technologie
Summary: Globalization
of services, the market and revolutionary changes in communication technology
require ensuring the efficiency of physical supply streams. Optimization of
supply processes constitutes a condition for maintaining the required
continuity of business operations. For every company, the efficiency of
logistics processes and application of modern instruments for controlling these
processes, as well as the economization of operations, are the necessary conditions
for maintaining the market power and gaining a competitive edge. The aim of the
present paper is to attempt at depicting the meaning of application of
innovative technologies in the intralogistics strategies.
Keywords: logistics strategies, intralogistics, innovative
technologies
Wprowadzenie
Firmy produkcyjne, aby nie być
zepchniętym na margines globalnego rynku, muszą stale
dostosowywać swoje działania do coraz krótszych cyklów
innowacyjnych, szybko
rosnącej liczby wariantów produktu oraz postępu
technologicznego.
Sytuacja ta powoduje zwiększenie
kosztów ponoszonych przez przedsiębiorstwa, często niezdrowe
współzawodnictwo między firmami tej samej branży oraz
pracę pod presją czasu. Na nasyconym różnorodnymi
towarami rynku tworzy się silna konkurencja. W takich okolicznościach,
w których rządzą prawa wolnego rynku, przetrwają tylko
firmy potrafiące reagować szybko na zmiany i elastycznie
dostosowywać swoje strategie do coraz to innych warunków
[Günthner, 2004, s. 2].
Kolejnym wyzwaniem dla firm jest utrzymanie
odpowiedniej liczby klientów i sprostanie ich oczekiwaniom.
Obecnie zauważa się spadek zaufania
klientów do rynkowych marek przy jednoczesnym wzroście wymagań,
co do czasu dostawy, jakości, funkcjonalności i ceny oferowanego produktu.
Nabywca chce więcej, niż tylko szerokiej oferty dostępnych towarów.
Chce optymalnie zaspokoić swoje potrzeby kładąc
szczególną wartość na indywidualność jego
zakupu.
Środkami do osiągnięcia przewagi konkurencyjnej w
całym łańcuchu dostaw jest optymalizacja procesów
logistycznych poprzez ciągłe poszukiwanie innowacyjnych technologii i
praktyczne ich wykorzystywanie w stosowanych
procesach logistycznych.
Internacjonalizacja, znacznie większa niż do tej pory dynamika
rynku, jak i organizacyjna restrukturyzacja outsourcingu logistycznego prowadzi
do zwiększenia sieci różnych firm i złożoności systemów
logistycznych.
Poprzez realizację nowych rozwiązań optymalizujących
logistykę wewnętrzną, przedsiębiorstwa zwiększają
swoją „inteligencję”, a tym samym
możliwości biznesowe.
1. Intralogistyka
Pojęcie intralogistyki związane jest z procesami
zachodzącymi wewnątrz przedsiębiorstwa. Intralogistyka to proces
organizowania, wdrażania, przeprowadzania i optymalizacji
wewnętrznych przepływów materiałów, towarów
oraz informacji w przedsiębiorstwach włączając systemy i
usługi techniczne.
Logistyka wewnętrzna
dostarcza odpowiednich metod i sposobów na sterowanie procesami
zachodzącymi między dwoma różnymi punktami w
całkowitym łańcuchu logistycznym na obszarze danej firmy i/lub
jej oddziałów czy fili.
Logistyka
zmieniła się gruntownie w ostatnich dziesięcioleciach.
Przejście od klasycznej logistyki, której obszarami
zainteresowań były: produkcja, transport i zbyt do
współczesnej koncepcji, gdzie logistyka to proces integrujący
każde ogniwo globalnego łańcucha dostaw w sprawnie
funkcjonującą sieć, zmieniło spojrzenie na struktury i
indywidualną organizację w poszczególnych firmach [Günthner, 2004, s. 6].
|
1980 Logistyka klasyczna
|
|
1990 Logistyka integrująca
funkcje w łańcuch wartości
|
|
Od 2000 Logistyka integrująca
łańcuch wartości w globalną sieć |
Rys.1. Zmienijace się
funkcje logistyki
Źródło:
Opracowanie własne na podstawie Abelmann [2008].
Wraz ze zmieniającą się rolą logistyki
zmieniały się zadania i rola
logistyki wewnętrznej. Intralogistika jest pionierską
koncepcją w przemyśle dostosowującą obecnie realizację
wewnętrznych przepływów materiałowych do specyfiki
konkretnej firmy z zastosowaniem najnowszej dostępnej technologii. Logistyka wewnętrzna wnosi do
przemysłu innowacyjne podejście w strategiach zarządzania
przepływem materiałów i informacji w konkretnej firmie. Rozwiązania oferowane przez strategie
logistyki wewnętrznej znacznie przyczynią się
osiągnięcia sukcesu w biznesie. Logistyka wewnętrzna to
całościowa koncepcja zarządzania i narzędzie do
zarządzania [Dieter, 2010, s.68]. Wpływa na rozwój i znaczenie
firmy. Dobra logistyka wewnętrzna jest kluczem dla prawidłowej pracy
przedsiębiorstwa. Jest podstawową funkcją nowoczesnej firmy
umożliwiającą wykorzystywanie kompetencji, szybką i
skuteczną reakcję na nowe wymogi rynkowe i elastyczność w
sytuacjach problemowych.
Logistyka wewnętrzna jako metoda
organizowania, planowania, kontrolowania i realizacji dystrybucji
produktów udoskonala sposoby
przepływów materiałowo – informacyjnych kształtując
strukturę organizacyjną przedsiębiorstwa [Klepacki, 2011, s.16].
Intralogistyka ułatwia przedsiębiorstwom autorskie dobranie optymalnych
sposób realizacji procesów logistycznych dostosowując je do:
[Witkowski, Gołębska,
Kempny, 2005, s. 49]:
- wielkości firmy;
- specyfiki regionu, w
którym się znajduje;
-rodzaju asortymentu i/ lub
świadczonych usług;
- typu firmy
(państwowa, prywatna);
- poziomu
informatyzacji w decyzjach strategicznych i operacyjnych.
Optymalizuje
także transport i systemy magazynowania produktów wewnątrz
firmy[2].
Zastosowanie odpowiednich systemów intralogistycznych usprawnia funkcjonowanie
całego przedsiębiorstwa i jego poszczególnych
działów czy fili. Jest to proces mający na celu poprawę
wydajności przedsiębiorstwa i redukcję kosztów.
Mimo, iż intarlogistyka organizuje,
planuje, koordynuje i kontroluje procesy przepływu informacji i
materiałów w obrębie jednego zakładu pracy i/lub jego
oddziałów, jest procesem nie mniej złożonym niż
logistyka stosowana w całej branży np. przemysłowej. Obszar ten obejmuje swym zakresem różnorodne
działania związane z technologią i techniką stosowaną
w danym przedsiębiorstwie[3].
Każda z firm ma swoją specyfikę i indywidualność
działań, dlatego poszukuje się w metodach proponowanych przez logistykę
wewnętrzną oryginalności i interdyscyplinarności[4].
2. Stosowanie systemów intralogistycznych
Jak już wspomniano,
logistyka wewnętrzna opiera organizację przepływu
materiałów i informacji na zaawansowanych technologiach.
Współcześnie firmy stają
się coraz bardziej świadome technicznie i dostrzegają duży
potencjał możliwości w dostępnych technologiach[5].
Zautomatyzowane systemy obsługi służą do optymalizacji istniejących systemów
transportu wewnętrznego i produkcji oferując kompleks
zdecentralizowanej kontroli przepływu materiału[6].
Jedną z najpopularniejszych technologii
wykorzystywanych w wewnętrznych systemach organizowania procesów
zachodzących w firmie jest technologia RFID wykorzystująca fale
radiowe do przesyłania danych. Stosowana jest w celu identyfikacji obiektu
[Hausladen, 2013, s. 13].
Intralogistyka upraszcza organizację architektury, w sposób
monolityczny lub hierarchiczny, oprogramowania Sowftware i /lub wszystkich
sterowników w danym przedsiębiorstwie jednocześnie
umożliwiając kontrolę podrzędnych funkcji tj. planowanie
poszczególnych modułów. Firmy stosują
wypróbowane systemy modułowe dopasowując je do konkretnych zadań
i sytuacji.
Rys.2. Od centralnego do
zdecentralizowanego systemu sterowania.
Źródło: Günthner
[2008, s. 4]
Logistyka
przydziela pojedyncze zadania poszczególnym systemom integrując mechanikę, zaopatrzenie
w energię i techniki sterowania w mechatroniczną
całość, która zarówno jako fizyczny element jak i
logiczny przebieg funkcji jest w stanie samodzielnie rozwiązać
poszczególne problemy logistyczne. Dokładne i rygorystyczne
przydzielenie zadań modułom prowadzi do redukcji zależności
między różnymi komponentami w ciągu przepływu
materiałów[7].
W wewnętrznej organizacji procesu przepływu materiału, w
danej firmie, duże znaczenie ma skuteczna komunikacja. Sprawnie
dostosowane współdziałanie autonomicznych elementów
przepływu materiałów oraz systemów sterowania i
kontroli wymaga interfejsu komunikacyjnego. Standardowy format do wykonywania
zadań komunikacyjnych, który oparty jest na prostym zestawie
reguł, zapewnia serwer XLM3 [Hausladen, 2013, s. 22]. System ten
umożliwia łatwą wymianę dokumentów, niezależnie
od zadań platformy.
Serwer XLM organizuje dane w strukturze drzewa, podobnej do struktury
plików na komputerze. Dane identyfikuje przez przyporządkowane im
nazwy. Informacje mogą być
interpretowane prze programy Sowftware edytowane lub przetworzone w
sposób graficzny i wyświetlane w przeglądarce internetowej.
Oprócz rzeczywistych danych użytkownika serwer XLM dostosowany jest
także do przechowywania formatów danych.
Odbiorca komunikatu XML z samej wiadomości, dowiaduje się jak różne dane powinny być
interpretowane. Zastosowanie nowych technologii komunikacyjnych poprawia
zdolności adaptacyjne.
Logistyka przyszłości
Żyjemy
w dobie kolejnej rewolucji przemysłowej, w której systemy IT,
szybki rozwój Internetu rządzą technologią produkcji. Silnie rozwijająca się automatyzacja
obejmuje tworzenie coraz bardziej inteligentnych technik monitorowania i
kontroli pozwalając przedsiębiorstwom wytwarzanie wolnych od
zakłóceń, bardziej wydajnych procesów. Umożliwia optymalizowanie działania sieci
łańcuchów logistycznych. Inteligentne technologie
rewolucjonizują nie tylko transport, ale cały system obsługi
firmy.
Przedsiębiorstwa koncentrują się na
rozwoju inteligentnych, samoregulujących się systemów i procedur
produkcji.
Inteligentne technologie są to systemy komputerowe automatycznie
kontrolujące wszystkie operacje. Są w stanie działać
samodzielnie i w ten sposób monitorować cały proces
produkcyjny.
Współcześnie logistyka nie ma prawie nic
wspólnego z magazynowaniem czy dystrybucją. Postrzeganie logistyki
przez pryzmat transportu jest dość jednowymiarowe. Logistyka
osiągnęła dzisiaj zupełnie inny wymiar.
Niemieckie Centrum Badań nad Sztuczną
Inteligencją (DFKI) opracowało, we współpracy z
różnymi producentami, pierwszy prototyp „inteligentnej fabryki
przyszłości” (SmartFactory). Główną cechą
takiej fabryki jest jej skład. Zbudowana jest z niezależnych
modułów produkcyjnych, które mają zdolność
swobodnej komunikacji ze sobą, za pomocą różnych
systemów informatycznych zainstalowanych między nimi.
Ta innowacyjna technologia opiera swoją pracę na
inteligentnej komunikacji produktów. Inteligentny produkt, za
pomocą zintegrowanych czujników (np. RFID lub Bluetooth), jest
stale informowany o obecnych
zarządzeniach i zleceniach. System sieciowy łączy się
równolegle przez komponenty CPS z poszczególnymi produktami monitorując
poszczególne kroki .
SmartFactory dotychczas zwyczajowo oddzielało planowanie produkcji
od jej kontroli. Obecnie opracowano zintegrowane podejście, w
którym instrumenty techniczne wykorzystywane są zarówno do
wymiany danych, prognoz dla procesu produkcji jak i koordynacji dalszych
kroków. Dane dotyczące przepływu materiałów,
systemy utylizacji, składowania, jak również zarządzanie zasobami
zostały włączone w cały proces produkcyjny i
uwzględnione w planowaniu działań. Przepływy informacyjne mogą
trwale wpłynąć na bieżącą produkcję, dlatego
też muszą się odbywać między urządzeniami w
czasie rzeczywistym.
Jest to punkt, w którym logistyka danych odgrywa
szczególnie ważną rolę. Zapewnia uwzględnienie w
procesie wszystkich informacji, zarówno obecnych jak i prognozowanych.
Ułatwia również ich szybkie i kompleksowe wykorzystanie. Ten
nowoczesny styl jest zintegrowanym, zorientowanym na zadania podejściem do
produkcji obejmującym cały łańcuch wartości, od
surowca do gotowego produktu. Wymaga myślenia w skali całej firmy, a
od logistyki danych zapewnienia sprawnej wymiany informacji.
Zastosowanie tej technologii przynosi duże wyzwania. Ogromny
strumień danych wymaga kompleksowej reorganizacji infrastruktury informatycznej.
Należy również zapewnić ochronę danych[8].
Innowacje technologiczne integrują w pełni
wszystkich uczestników i każdy obiekt zaangażowany w
łańcuch dostaw.
W dużych korporacjach można już dzisiaj
zaobserwować zastosowania technologiczne zarządzające
oprogramowaniem sterującym przepływem materiałów.
Wdrażane są one np. przy planowaniu trasy na podstawie prognoz pogody, ruchu. Jednak rozwój
techniczny nie zatrzymuje się w tym miejscu. Wprowadzenie inteligentnych,
samoregulujących urządzeń w infrastrukturę transportu
otwiera drzwi do zupełnie innej skali zautomatyzowania i elastycznych
rozwiązań logistycznych. Nowe technologie internetowe, pozwalają
na zupełnie nowy poziom interaktywności pomiędzy uczestnikami
łańcucha dostaw doprowadzając do optymalizacji
różnorodnych form logistyki transportu. Bardziej kompleksowa
wymiana aktualnych danych i informacji umożliwia efektywne sterowanie
złożonymi przepływami logistycznymi. W czasach rosnącej
produkcji elastyczność logistyki zapewnia sprawne funkcjonowanie
całego przedsiębiorstwa.
Inteligentne systemy transportowe znajdują swoje
zastosowanie także w magazynach. Nowym spojrzeniem na strategie
intarlogistyczne jest wprowadzenie "komórkowych systemów
transportowych" na terenie przedsiębiorstwa. Jest to
zespół autonomicznie działających pojazdów,
które za pomocą
skanerów laserowych, czujników podczerwieni i RFID, zdolne
są do wybrania odpowiednich produktów i dostarczenia ich na
odpowiednie stanowiska pracy.
Bez centralnego sterowania, urządzenia te mają
zdolność segregowania przychodzących
zleceń transportowych, określania zasad pierwszeństwa oraz
wymianę danych między sobą. Ponieważ każdy transfer
przetwarza swoje informacje w sposób zdecentralizowany, cały system
sterowania jest podzielony na wiele wirtualnych ramion. Jeśli
wystąpią błędy, zespół pojazdów potrafi nawet
zareagować i rozwiązać zaistniały problem.
Firmy Kardex Remstar w celu usprawnienia
działań systemów intralogistycznych opracowała nowe
rozwiązania w procesie produkcji. Zaproponowany przez te firmę system
Servus umożliwia bezpieczną i ekonomiczną pracę za
pomocą zautomatyzowanych robotów, przystawek i
przenośników [www 1].
Kradex oferuje inteligentny system windowy do zagęszczonego
składowania na minimalnej powierzchni. Nowością jest to, że elementy są montowane za
pomocą nowo opracowanego oprogramowania do szukania efektywnych rozwiązania.
Rys 3. Inteligentny system Servus
Źródło: Opracowanie własne
na podstawie www.servus.info.com
Technologia Servus jest niewątpliwie oryginalnym
pomysłem dotyczącym rozwoju systemu transportowego z zastosowaniem
pojazdów szynowych. Są w stanie samodzielnie wykonać
całą obsługę transportu z magazynu do stacji roboczej.
Urządzenia automatycznie otrzymują
informacje o wymaganych zadaniach i wykonują je samodzielnie. Tak
więc system Servus nie wymaga centralnej kontroli, ponieważ roboty
transportowe, przy użyciu podczerwieni, bezpośrednio komunikują
się z innymi robotami transportowymi i stacjami roboczymi. Mają
także umiejętność reagowania w ich bezpośrednim
otoczeniu. System transportu Servus jest wyjątkowo elastyczny,
ponieważ umożliwia swobodny ruch w warsztacie i optymalne
dostosowanie do istniejących konstrukcji budowlanych [www 1].
Nowe podejście intarlogistyczne oferuje
także firma STILL. Firma holistycznie ujmuje strategie logistyczne, w
których proponuje niestandardowe rozwiązania
różnorodnych problemów. Dzięki stosowanym technologią trwale zmniejsza się
koszty logistyczne, podczas gdy wydajność firmy znacznie wzrasta.
STILL oferuje wszystkie procesy logistyczne, takie jak przepływ
materiałów i/lub informacji z zastosowaniem innowacyjnych technik.
Systemy informatyczne ułatwiają synergię wszystkich elementów
w łańcuchu dostaw, a ich kompleksowe
wdrożenie i wykorzystanie pozwala osiągnąć sprawny ruch
towarów w firmie [www 2]. Firma skupiła się na optymalnej i
inteligentnej kontroli wewnętrznej przepływu materiałów
oraz odpowiednim przetwarzaniem danych celem osiągnięcia maksymalnej
wydajności. Efektywne przechowywanie towarów, szybki i bezpieczny
transport na terenie zakładu wymaga zastosowania np. właściwych
regałów i odpowiednich środków transportu (wózki
przemysłowe, pociągi tras), które będą kompatybilnie
ze sobą. Wszystko to można uzyskać
stosując rozwiązania innowacyjnych oprogramowań Software. STILL
opracował inteligentne
połączenie wózków widłowych, sprzętu
magazynowego, z oprogramowaniem i serwisem [www 2]. Ze względu na
swoją elastyczność, otwartą architekturę interfejsu
oraz indywidualne rozwiązania moduły integrują się z
istniejącymi środowiskami i oferują możliwość efektywnego
wykorzystania cennego potencjału przedsiębiorstwa.
Podsumowanie
Logistyka
wciąż nie jest odpowiednio pozycjonowana i doceniana w strategiach
zarządzania firm. Stanowi ona jeden z kluczowych
obszarów zarówno z punktu
widzenia kosztów jaki i satysfakcji klienta. Praktyka pokazuje, że
liderami na rynkach są firmy, w których procesy logistyczne są
nieodłączną częścią ich strategii. Strategie te z
kolei zmieniają się dynamicznie, tworzone są nowe potrzeby, nowe
produkty, nowe obszary kontaktu z klientem. Widzimy bardzo silną
ekspansję Internetu jako miejsca handlu. To w znaczący sposób
wpływa na procesy logistyczne, weryfikując dotychczasowe
rozwiązania (budowa dużych magazynów, dostawy poprzez
hurtownie etc.) i jednocześnie wymaga przewartościowania
procesów oraz poważnego uwzględnienia logistyki w strategii przedsiębiorstwa.
Sprawna logistyka wewnętrzna sprawia, że firma szybko dostosowuje
się do globalnego rynku i jego
stale zmieniających się wymagań [Miejsce logistyki, 2012]
Innowacyjne technologie idealnie dopasowują
wszystkie elementy procesu produkcji i integrują je w jedną sprawnie
funkcjonującą strukturę.
Wewnątrzwspólnotowe rozwiązania logistyczne
dopasują strategie logistyczne do indywidualnych wymagań firm
optymalizując jej pracę.
Literatura
1. Günthner W. (2008), Trends
und Perspektiven in der Intralogistik, Springer, Berlin.
2. Hausladen
I. (2013), IT-gesützte Logistik
Systeme- prozesse-Anwendungen, Springer. Leipzig.
3. Klepacki
B.(2011), Agrologistyka- nowe wyzwanie
dla nauki i praktyki, [w:] Logistyka
nr 3/2011, Instytut Logistyki i
Magazynowania , Poznań.
4.
Miejsce logistyki w strukturze przedsiębiorstw w
Polsce- raport (2012),
http://www.logisys.pl/ (dostęp: 25.02.2015)
5. Witkowski J., Gołębska E., Kempny D., (2005), Eurologistyka
w zarządzaniu międzynarodowym. , PWN, Warszawa.
6.
[www 1] http://intralogistik.tips/industrie-40/
(dostęp: 22.02.2015)
7.
[www 2]
http://still.de/intralogistik-beratung.0.0.html(dostęp: 22.02.2015)