ТІЛДІК ТҰЛҒА МӘСЕЛЕСІНІҢ ТІЛ БІЛІМІНДЕ ЗЕРТТЕЛУІ

Authors

  • ЖД Рапишева Республика Казахстан
  • ЖС Нурмаганбет Республика Казахстан
  • МС Рысбаева Республика Казахстан

Abstract

ТІЛДІК ТҰЛҒА МӘСЕЛЕСІНІҢ ТІЛ БІЛІМІНДЕ ЗЕРТТЕЛУІ Тіл біліміне «тілдік тұлға» категориясының енгізілуі жалпы «тұлға» ұғымының жаңа мазмұнмен толығуына мүмкіндік жасап, тілді зерттеудің  құрылымдық-функционалдық аспектісі аясынан шығып, адамның санасы, ойы мен рухани қызметімен тығыз байланыстағы антропологиялық тіл біліміне айналуына мүмкіндік жасалды. Соның әсерінен тіл ғылымында тілді тұтынушы  адамға, шығармашылық тұлғаға деген қызығушылық күшейіп, қазіргі таңда жаңаша зерттеулердің өзегіне айналған, ғалым Ю.Н.Караулов еңбектерінде [1; 2] жүйеленген «тілдік тұлға» теориясының қалыптасуына негіз болды. Қазіргі орыс тіл білімі мен қазақ тіл білімінде төмендегідей бағыттарда қарастырылып келеді деп шартты түрде белгілейміз: 1) нақты тұлғаның тілін оның когнитивтік және прагматикалық интенцияларын назарға ала отырып талдау; 2) көптеген ғылыми еңбектерде тарихи тұлғалар тілін диахрониялық тұрғыдан сараптау орын алған;

References

1 Караулов Ю.Н. Русский язык и языковая личность. – М.: Едиториал УРСС, 2004. – 264 с.

2 Караулов Ю.Н. Русская языковая личность и задачи ее изучения // Язык и личность. – М., 1989. – Б. 129-140.

3 Манкеева Ж.А. «Тілдік тұлға» мәселелерін зерттеу // Қазақ филологиясы: егіз негіз (ғылыми мақалалар жинағы). – Алматы: Арыс, 2010. – Б. 280-290.

4 Маслоу А. Психология бытия. Пер. с англ. О.О.Чистякова. – М., 1997.

5 Абай. Қара сөз. Книга слов. – Семей, 2001. – 98 б.

6 Жұмабаев М. Педагогика. – Алматы, 1992. – 125 б.

7 Сыздық Р. Қазақ сөзінің әсемдік құдіретін жоғалтпалық // Мемлекеттік тіл және рухани мәдениет (Профессор Ш.Сарыбаевтың 75 жылдығына арн. ғылыми-теор. конф. матер.). – Алматы, 2001. – Б. 256-264.

8 Хасанов Б. Мемлекеттік қызметшінің тілдік тұлғасы және тілдік орта. – Астана, 2008. – 264 б.

9 Оразбаева Ф.Ш. Тілдік қатынас: Теориясы және әдістемесі. – Алматы, 2000. – 257 б.

10 Богин Г.И. Модель языковой личности в её отношении к разновидностям текстов: АДД. – Л., 1984. – 26 с.

11 Сухих С.А., Зеленская В.В. Репрезентативная сущность личности в коммуникативном аспекте реализаций. – Краснодар, 1997. – 132 б.

12 Байтұрсынов А. Таңдамалы шығармалары. – Алматы, 1999. – 359 б.

13 Әділова А.С. Қазіргі қазақ көркем шығармаларындағы интертекстуалдылықтың репрезентациясы, семантикасы, құрылымы. Фил... автореф. – Алматы, 2009. – 53 б.

Published

2015-09-17

How to Cite

Рапишева, Ж., Нурмаганбет, Ж., & Рысбаева, М. (2015). ТІЛДІК ТҰЛҒА МӘСЕЛЕСІНІҢ ТІЛ БІЛІМІНДЕ ЗЕРТТЕЛУІ. Pridneprovskiy Scientific Bulletin, 17(433). Retrieved from http://www.rusnauka.com/index.php/rusnauka/article/view/26973